Tình trạng không có tinh trùng chiếm khoảng 10% – 15% trong tổng số các ca vô sinh nam. Bài viết dưới đây từ 99 Men Clinic sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết đàn ông không có tinh trùng cũng như các phương pháp điều trị trong các trường hợp này.
Không có tinh trùng là gì?
Tình trạng không có tinh trùng (tên y khoa là Azoospermia) là hiện tượng tinh dịch của nam giới khi xuất ra không tìm thấy bất kỳ tinh trùng nào dưới kính hiển vi sau khi đã quay ly tâm.
Cần phân biệt rõ hai khái niệm mà nhiều người thường nhầm lẫn:
- Không có tinh trùng (Azoospermia): Nam giới vẫn xuất tinh bình thường, lượng tinh dịch và màu sắc có thể không có gì khác biệt, nhưng bên trong tinh dịch hoàn toàn “vắng bóng” tinh trùng.
- Không xuất tinh (Aspermia): Nam giới đạt cực khoái nhưng hoàn toàn không xuất ra tinh dịch.
Dấu hiệu nhận biết tình trạng không có tinh trùng
Đa số trường hợp không có tinh trùng không xuất hiện triệu chứng rõ ràng ra bên ngoài và chỉ được phát hiện khi cặp vợ chồng đi khám sức khỏe sinh sản hoặc hiếm muộn.
Tuy nhiên, người bệnh có thể chú ý một số dấu hiệu cảnh báo tiềm ẩn liên quan đến rối loạn nội tiết hoặc bệnh lý nam khoa:
- Bất thường ở cơ quan sinh dục: Tinh hoàn nhỏ, mềm bất thường hoặc có hiện tượng đau, sưng vồng ở bìu (dấu hiệu của giãn tĩnh mạch thừng tinh).
- Rối loạn chức năng tình dục: Giảm ham muốn, suy giảm khả năng cương dương, xuất tinh sớm hoặc đau khi xuất tinh.
- Dấu hiệu rối loạn nội tiết tố: Lông cơ thể thưa thớt, tuyến vú phát triển to hơn bình thường (như ở nữ giới).
Nguyên nhân khiến nam giới không có tính trùng
Y khoa chia nguyên nhân không có tinh trùng thành 2 nhóm chính: do tắc nghẽn đường dẫn tinh và không do tắc nghẽn (do sự cố sản xuất tại tinh hoàn).
Không có tinh trùng do tắc nghẽn
Ở nhóm này, tinh hoàn vẫn sản xuất tinh trùng hoàn toàn bình thường, nhưng tinh trùng không thể thoát ra ngoài do đường dẫn bị cản trở:
- Tắc nghẽn ống dẫn tinh, mào tinh hoặc túi tinh do viêm nhiễm đường sinh dục.
- Dị tật bẩm sinh: Không có ống dẫn tinh hai bên từ khi sinh ra.
- Tiền sử phẫu thuật triệt sản (thắt ống dẫn tinh) hoặc tổn thương sau các phẫu thuật vùng bẹn/bìu.
Không có tinh trùng không do tắc nghẽn
Đây là trường hợp tinh hoàn gặp tổn thương hoặc rối loạn, dẫn đến không sản xuất hoặc chỉ sản xuất lượng cực ít tinh trùng:
- Rối loạn di truyền: Đột biến mất đoạn gen AZF trên nhiễm sắc thể Y, hội chứng Klinefelter (47,XXY)…
- Bệnh lý tại tinh hoàn: Ẩn tinh hoàn, biến chứng teo tinh hoàn sau bệnh quai bị, giãn tĩnh mạch thừng tinh nặng.
- Tác động ngoại cảnh: Tiền sử điều trị hóa trị, xạ trị ung thư hoặc rối loạn nội tiết tố trầm trọng.
Nam giới không có tinh trùng có con được không?
CÓ. Nam giới không có tinh trùng trong tinh dịch hoàn toàn có thể có con của chính mình nhờ các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản tiên tiến.
Tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, bác sĩ chuyên khoa Nam học và hỗ trợ sinh sản sẽ chỉ định phương pháp can thiệp phù hợp:
- Phương pháp xử lý khi không có tinh trùng do tắc nghẽn: Phẫu thuật thông tắc hoặc thực hiện thủ thuật chọc hút tinh trùng từ mào tinh/tinh hoàn (PESA/TESE) để làm thụ tinh trong ống nghiệm (IVF/ICSI).
- Phương pháp xử lý khi không do tắc nghẽn (Suy tinh hoàn): Kỹ thuật vi phẫu tìm tinh trùng (microTESE) được coi là “cứu tinh” cho nam giới suy tinh hoàn. Bác sĩ dùng kính hiển vi phóng đại lớn bóc tách tỉ mỉ từng mô tinh hoàn để tìm kiếm những ống sinh tinh hiếm hoi còn hoạt động. Chỉ cần tìm thấy vài tinh trùng khỏe mạnh là đủ để thực hiện tiêm tinh trùng vào buồng trứng (ICSI).
Quy trình chẩn đoán khi nghi ngờ không có tinh trùng
Để đưa ra kết luận chính xác, người bệnh cần trải qua quy trình thăm khám và thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu tại cơ sở y tế uy tín.
Quy trình:
- Xét nghiệm tinh dịch đồ: Thực hiện tối thiểu 2 lần (cách nhau khoảng 2 – 4 tuần) và tuân thủ kiêng xuất tinh từ 3 – 5 ngày trước khi lấy mẫu.
- Xét nghiệm nội tiết tố nam: Kiểm tra các chỉ số FSH, LH, Testosterone, Prolactin để đánh giá khả năng hoạt động của tinh hoàn.
- Xét nghiệm di truyền: Phân tích nhiễm sắc thể đồ (Karyotype) và xét nghiệm đột biến mất đoạn gen AZF nhằm tìm nguyên nhân di truyền.
- Siêu âm Nam khoa: Siêu âm hệ sinh dục, bìu, qua đường trực tràng để phát hiện vị trí tắc nghẽn hoặc bất thường cấu trúc.
Lời khuyên từ chuyên gia cho nam giới bị không có tinh trùng
Nhận kết quả không có tinh trùng cần sự tỉnh táo và kiên trì điều trị theo y học hiện đại. Theo các bác sĩ chuyên khoa khoa Nam học và Hiếm muộn, bệnh nhân cần lưu ý:
- Không tự ý dùng thuốc truyền miệng: Tuyệt đối không tự mua các loại thuốc đông y, thuốc bắc không rõ nguồn gốc để “bổ thận tráng dương” với hy vọng làm xuất hiện tinh trùng, vì điều này có thể gây bỏng mô tinh hoàn hoặc mất đi “thời gian” điều trị.
- Thăm khám tại trung tâm uy tín: Cần tìm đến các bệnh viện chuyên khoa Nam học và Hỗ trợ sinh sản có trang thiết bị hiện đại (đặc biệt là kính hiển vi phục vụ vi phẫu microTESE).
- Vững vàng tâm lý: Chuẩn bị tinh thần đồng hành cùng bạn đời, phối hợp chặt chẽ với bác sĩ để có phác đồ điều trị cá nhân hóa tối ưu nhất.
Tình trạng không có tinh trùng từng là nỗi ám ảnh vô sinh vĩnh viễn, nhưng giờ đây cánh cửa làm cha đã mở rộng nhờ sự can thiệp của các công nghệ hiện đại như microTESE và IVF/ICSI. Nếu nhận được kết quả tinh dịch đồ không như mong đợi, hãy chủ động đến thăm khám chuyên khoa để nhận tư vấn phác đồ điều trị phù hợp nhất.
Nguồn tham khảo:
Không có tinh trùng trong tinh dịch, nam giới còn cơ hội có con? – Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam (VOV), chia sẻ bởi BS. Hà Ngọc Mạnh.
Link truy cập: https://vov.vn/doi-song/khong-co-tinh-trung-lieu-co-the-sinh-con-post1235722.vov
TS. BS LÊ TRỌNG KHÔI với kinh nghiệm 25 năm công tác trong ngành phẫu thuật thẩm mỹ nam giới, là người sáng lập 99 MEN clinic đi tiên phong trong lĩnh vực chăm sóc trị liệu sức khỏe nam giới. Hiện ông đang công tác tại Bệnh viện Bình Dân là Bệnh viện đầu ngành Ngoại tiết niệu – Nam khoa trong khu vực Đông Nam Á.